1. བྱུང་བ་ཞིག་ལ་ལྟ་ཐབས་གཉིས།
མི་ཞིག་གིས་བརྙན་ངོས་ལ་བལྟས་ཏེ་རང་གི་དོ་སྣང་སང་ཉིན་གྱི་གླེང་མོལ་ལ་གཡེང་བ་ཚོར། ཁོས་བསམ་བློ་དེ་དང་ལས་ཀར་ཚུར་ལོག་པ་བཤད་ཐུབ། ཞིབ་འཇུག་པས་མཐེབ་གནོན་དང་། ལན་འདེབས་དུས་ཡུན་ནམ་ལུས་ཁམས་བརྡ་རྟགས་ཐོ་འགོད། ཟིན་ཐོ་འདི་དག་འབྲེལ་ཡོད་བྱུང་བ་སྐོར་ཡིན་ཐུབ་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཚབ་བྱེད་མི་ཐུབ།
འདིར་རང་གི་དང་ཕྱིའི་ལྟ་ཚུལ་ཞེས་པ་བཤད་པའི་གནས་སྟངས་མིང་ཡིན་པ་ལས་རྫས་གཉིས་སམ་གཏན་འཁེལ་འཛམ་གླིང་ལྟ་བ་གཉིས་མིན། ཚོད་ལྟའི་དྲི་བ་ནི་ཟིན་ཐོ་རེས་གཞན་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ཚད་བཀག་ཐུབ་མིན་ཡིན། སྙན་ཞུས་བྱུང་བ་ངོས་འཛིན་ཡང་འབྱོར་ཕྱི་སྲིད། དུས་འགྱངས་དེ་རང་བཞིན་འཛིན་པ་ལས་ཞིབ་འཇུག་དགོས། དྲི་བ་ཆུང་ངུས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དཀའ་གནད་སྲུང་ཞིང་ཞིབ་འཇུག་གིས་དངོས་སུ་བརྟག་ཐུབ་པ་ངོས་འཛིན། མཉམ་ཞུགས་པས་གང་བྱུང་སྙམ་པ་ཤེས་ཀྱང་དེའི་ལམ་ལུགས་ཤེས་དགོས་ངེས་མེད།
2. མཐའ་མའི་ལན་མིན་པར་ཞིབ་འཇུག་ལས་འཆར།
Varela ཡི་ལས་དོན་གྱིས་དབང་རྩའི་སྣང་ཚུལ་རིག་པའི་ལས་འཆར་འགོ་བཙུགས། Lutz དང་Thompson གྱི་༢༠༠༣ ཐབས་ལམ་རྩོམ་གྱིས་ཉམས་མྱོང་ལ་སྒྲིག་ལྡན་བརྟག་ཞིབ་དང་། ཚུལ་ལྡན་དཔེ་དབྱིབས། དབང་རྩ་ལུས་ཁམས་གཞི་གྲངས་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་བཤད། འདི་བཤད་ཐབས་མི་འདྲ་བར་མཉམ་ལས་གྲོས་འདོན་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དཀའ་གནད་ཚང་མའི་ཐག་གཅོད་མིན། [1]
EEG དང་མཉམ་བཅར་འདྲི་བྱས་པས་འབྲེལ་བ་རང་འགུལ་གྱིས་མི་འགྲེལ། ཞིབ་འཇུག་པས་སྙན་ཞུས་དཔྱད་ཞིབ་ལ་ཇི་ལྟར་ནུས་པ་ཐེབས་པ་དང་གང་མ་ཐག་གཅོད་པ་སྟོན་དགོས། ལྡོག་ཕྱོགས་ཡང་གལ་ཆེ། ལུས་ཁམས་ལྟ་ཞིབ་ཀྱིས་དྲི་བ་གཞན་བསྐུལ་ཐུབ་ཀྱང་མཉམ་ཞུགས་པས་གང་ཚོར་དགོས་བརྗོད་མི་རུང་། ཟིན་ཐོ་གཉིས་ཀས་ཚོགས་ཆུང་ལ་ཡ་མཚན་སྤྲོད་ཆོག་དགོས། མིན་ན་ཉམས་མྱོང་ནི་སྔོན་ནས་བདམས་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་རྒྱན་ཙམ་འགྱུར།
- 01ཉམས་མྱོང་གི་སྙན་ཞུ།→
- 02ལས་ཀ→
- 03ཀླད་པའི་གཞི་གྲངས།→
- 04བསྡུར་བ།
Matreya ཡི་རྩོམ་སྒྲིག་འགྲེལ་རིས་ཏེ། ཐབས་ལམ་གྱི་དཔེ་མཚོན་ཡིན་པ་ལས་ཚོད་ལྟའི་འབྲས་བུ་མིན།
3. དཔེ་བྱེ་བྲག་ཞིག
Lutz དང་ལས་རོགས་ཀྱི་༢༠༠༢ མཐོང་བའི་ལས་ཀའི་ཞིབ་འཇུག་ནང་། ཞིབ་འཇུག་པས་ཀླད་པའི་གློག་བྱ་བ་ཐོ་འགོད་སྐབས་མཉམ་ཞུགས་པས་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སྙན་ཞུ་བྱས། སྙན་ཞུ་དེ་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས་ཚོད་ལྟ་རེ་རེ་ཚོགས་སུ་དབྱེ་བས་བརྡ་རྟགས་འགྱུར་ཚུལ་བརྟག་པར་ཕན། འདི་རང་ཉམས་གནས་ཚུལ་སྤྱོད་སྟངས་བྱེ་བྲག་མཚོན་པ་ལས་རང་ལྟ་ནོར་མེད་དམ་རྣམ་ཤེས་རང་བཞིན་ཐག་གཅོད་མིན། [2]
གཞན་དུ་ཆ་སྙོམས་བྱས་ནས་ཡལ་བའི་ཁྱད་པར་གནས་སྟངས་མི་འདྲའི་དྲི་བ་འགྱུར་ཐུབ། འོན་ཀྱང་བརྡ་རྟགས་ཚང་མ་བལྟས་རྗེས་རིགས་བཟོས་ན་འགྲེལ་གཏམ་བདེ་པོར་བསྟུན་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། དེས་ན་འཚོལ་ཞིབ་རྙེད་དོན་དང་རང་ཚུགས་བདེན་དཔང་དབྱེ་དགོས། Matreya ཀློག་པའི་ལས་གཞིས་རིགས་ནམ་བཟོས་པ་དང་། སུས་བགོས་པ། གཞི་གྲངས་ཚོགས་གཞན་གྱིས་བརྟགས་མིན་བསྡུར་ཐུབ། དེས་མཇུག་བསྡོམས་ཙམ་ལས་དེ་ལ་འགྲོ་བའི་ལམ་སྟོན།
4. གཟབ་ནན་སྙན་ཞུ་ནི་ནོར་མེད་མིན།
རྒྱུན་ལྡན་བཤད་པར་ཉམས་མྱོང་དང་འགྲེལ་བཤད་འདྲེས། མི་ཞིག་གིས་དམ་འཛིན་དང་ནང་གི་ཚིག མཚམས་འཇོག་འདོད་པ་ཚོར་སྐབས་“ང་འཛིན་གྱིས་འགོག”་ཅེས་བཤད་སྲིད། ཆོས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་གལ་ཆེ་ཡང་དེས་འགྲེལ་བའི་ཉམས་མྱོང་བཤད་པ་ནས་སོ་སོར་ཐོ་བཀོད་ཐུབ།
སྦྱོང་བརྡར་གྱིས་སྙན་ཞུ་ཞིབ་ཕྲ་ལ་ཕན་ཐུབ་ཀྱང་དྲན་པ་ཚང་མ་འགན་མི་ལེན། མཉམ་ཞུགས་པས་རང་གི་ཆོས་བརྒྱུད་ཐ་སྙད་ཤེས་ཤིང་རེ་བ་སྐོང་འདོད་སྲིད། ཞིབ་འཇུག་པས་ཀྱང་རང་དགའ་རྣམ་གཞག་ངེས་གཏན་ཐོས་འདོད། མ་ཚིག་དང་། ངེས་མེད། འགྲེལ་ལུགས་འགྲན་པ་སྟོན་དགོས། གོ་རིམ་དང་གནས་སྟངས་ཀྱི་དྲི་བས་ཕན་ཐུབ་ཀྱང་སུ་ལའང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གནས་སྟངས་རྙེད་དགོས་མི་ཟེར། སྒོམ་ལོ་མང་བྱས་པས་དབང་རྩའི་ལམ་ལུགས་ཐད་ཀར་ཤེས་པའམ་འཛམ་གླིང་གི་ཁྱད་ཆོས་ཚང་མར་ཏན་ཏིག་ཁྱད་པར་ཅན་རང་འགུལ་མི་སྤྲོད།
5. བཅར་འདྲི་པ་ནི་ཐབས་ལམ་ནང་ཚུད་དགོས།
Olivares དང་ལས་རོགས་ཀྱི་༢༠༡༥ ཐབས་ལམ་རྩོམ་གྱིས་དབང་རྩའི་སྣང་ཚུལ་རིག་པའི་གཞན་གྱི་རོགས་རམ་ཐབས་ལམ་གླེང་། སྦྱོང་བརྡར་ཐོབ་པའི་གླེང་རོགས་ཀྱིས་ཉམས་མྱོང་གསལ་བར་རོགས། གྲོས་འཆར་དེས་མིང་དེ་སྤྱད་པའི་བཅར་འདྲི་ཚང་མ་བློ་གཏད་ཆོག་པ་མི་སྒྲུབ། [3]
དྲི་བས་གནས་སྟངས་བསྒྱུར། འགའ་ཞིག་གིས་རེ་བ་ལས་འདས་པའི་ལན་སྤྲོད་ཆོག གཞན་གྱིས་ཚོར་བ་གང་འབྱུང་དགོས་ཤུགས་བསྟན་བྱེད། དེས་ན་སྒྲ་འཇུག་དང་། རེ་མོས་གླེང་བ། རིགས་བགོ་ཐོ་འགོད་གལ་ཆེ། འགྱུར་ཡིག་གིས་རིམ་པ་གཞན་སྣོན། རྒྱུས་མངའི་ཚིག་ཞིག་རྒྱུན་ལྡན་ནམ་བརྒྱུད་སྲོལ་བྱེ་བྲག་གི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཆོག མ་འོངས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལས་གཞིས་བཅར་འདྲི་པ་དང་ལོ་ཙཱ་བ། དཔྱད་ཞིབ་པ་སོ་སོར་དབྱེ་ནས་རྩོད་གཞི་ཡིག་དུམ་མ་བསུབ་པར་འཇོག་ཐུབ། འདིས་འཁྱོག་བཤད་ཚང་མ་མི་སེལ་ཡང་ཆ་ཤས་ཞིག་གླེང་ཐུབ་པར་བྱེད། ཀློག་པ་པོས་མཉམ་ཞུགས་པའི་ཚིག་དང་ཞིབ་འཇུག་ཚོགས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་དབྱེ་ཐུབ་དགོས།
6. ནང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་གསལ་བར་འཇོག
པཱ་ལིའི་མདོ་SN 22.59 ཡིས་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ། འདུ་ཤེས། འདུ་བྱེད། རྣམ་ཤེས་བཅས་རྟག་པའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་འབྲེལ་ནས་དཔྱད། འདིས་བཤད་བརྗོད་སེམས་ཁམས་རིག་པ་ལས་འདས་པའི་དམིགས་ཡུལ་ལ་ཕྱོགས་པའི་ཉམས་མྱོང་དཔྱད་པ་སྟོན། མདོ་གཅིག་གིས་ནང་ཆོས་ཆོས་བརྒྱུད་ཚང་མའི་ལྟ་ཚུལ་གཅིག་མི་སྒྲུབ། [4]
ཚན་རིག་ལས་གཞིས་ཐ་སྙད་དམ་སྦྱོང་ཚན་ནམ་མཚན་ཉིད་རྩོད་གཞི་གང་གཡར་བ་ངོས་འཛིན་དགོས། རང་གི་བྱེད་པོའི་ཚོར་བ་འགྱུར་བ་བརྟགས་པས་བདག་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཚང་མ་མི་སྒྲུབ། ལྡོག་ཏུ་དབང་རྩའི་འབྲེལ་བས་བསླབ་བྱ་ལམ་ནང་གནས་ཚུལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ཚབ་མི་བྱེད། ཉམས་ལེན་པས་ཉམས་མྱོང་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པ་ལས་ལྷག་པར་ཞེན་ཆགས་དང་ཀུན་སྤྱོད་འགྱུར་བར་རིན་ཐང་སྤྲོད་སྲིད། རྒྱབ་ལྗོངས་དེ་ཐོ་བཀོད་པས་ཚོད་ལྟའི་མིང་དང་འཚོ་བའི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་གུས་ཞབས་བྱེད།
7. འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་ཚད་བཀག་གསལ་བརྗོད་བྱོས།
ཉམས་མྱོང་དང་ལུས་ཁམས་འབྲེལ་བས་རྒྱུ་འབྲས་དང་། ཚོར་བའི་ངོ་བོ། བཤད་པའི་རིམ་པ་སྐོར་དྲི་བ་ལྷག དོན་ཕན་ཞིབ་འཇུག་ཅིག་གིས་ཚང་མ་ཐག་གཅོད་མི་དགོས། གཅིག་གི་ལན་གཞན་ཚང་མའི་ཐག་གཅོད་དུ་བརྡ་ཁྱབ་མི་བྱེད་དགོས།
ཉམས་མྱོང་ཚད་འཇལ་མ་ཐུབ་པས་དངོས་རྫས་མིན་པའི་རྒྱུ་མི་སྒྲུབ། དབང་རྩའི་འབྲེལ་བ་རྙེད་པས་མི་སྒེར་གྱི་དོན་དང་ཀུན་སྤྱོད་འགན་ཁུར་འཁྲུལ་སྣང་དུ་མི་བྱེད། བརྗོད་བྱ་དེ་ལ་རྩོད་གཞི་འཐོལ་པ་དགོས། ལྟ་ཞིབ་དང་མཚན་ཉིད་འགྲེལ་བཤད། ཆོས་ཀྱི་དད་མོས་དབྱེ་ན་སྤྱི་ཚོགས་གླེང་མོལ་ཡག་ཏུ་འགྲོ། Matreya ཡིས་རང་གི་ཡིག་ཆར་མིང་རྟགས་འདི་སྤྱད་དེ་ཀློག་པ་པོས་རྙེད་དོན་དང་ལེན་དང་མཉམ་དཔེ་དབྱིབས་ལ་དྲི་བའམ་ཕྱི་མོའི་མཇུག་བསྡོམས་ལ་མི་མཐུན་ཆོག མོས་མཐུན་བཙན་འགེལ་མིན་པར་བྱེ་བྲག་ཡིན་ན་གླེང་མོལ་གནས་ཐུབ་ཆེ།
8. མཉམ་ལས་ཆེད་ཀྱི་དྲི་བ།
ཐོག་མའི་ལས་གཞི་སྒྲུབ་ཐུབ་ཞིག་གིས་གཡེང་བ་ཚོར་བའམ་འདུན་པ་སྐྱེ་བ། ལུས་མཚམས་འགྱུར་བ་ཚོར་བ་ལྟ་བུའི་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུ་བཤད་ཐབས་ཀྱི་དཔེ་སྐྲུན་ཐབས་ལམ་བསྡུར་ཐུབ། དཔེ་སྐྲུན་ལས་ཀ་ནས་འགོ་བཙུགས་ན་གྲ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་མེད་པར་གསང་བའི་དཔང་ཚིག་བསྡུ་བ་སྤང་། འདི་གྲོས་འཆར་ཕྱོགས་ཡིན་པ་ལས་ཚོད་ལྟའི་སྙན་ཐོའམ་Matreya ལ་ཚོད་ལྟ་ཁང་ཡོད་པའི་བརྗོད་པ་མིན།
ལོ་ཙཱ་བས་བྱུང་བ་གཅིག་འདྲ་བསྒྱུར་རམ། ཀློག་པ་པོས་ལྟ་ཞིབ་དང་འགྲེལ་བཤད་དབྱེ་ཐུབ་བམ། དུས་རིམ་གྱིས་དཔྱད་ཞིབ་པའི་མི་མཐུན་ཚད་ཉུང་དུ་གཏོང་ངམ། ཟིན་ཐོ་གང་དགོས་གལ་ཡིན་ཞིང་གང་གིས་གཏམ་རྒྱན་ཙམ་བྱེད་དམ། མཉམ་ཞུགས་པ་དང་ལས་ཀ་བྱེད་པར་ཤེས་ཡོན་འཚམ་པ་དང་། མོས་མཐུན། གསང་བ་སྲུང་ཐབས། རང་ཚུགས་དཔྱད་ཞིབ་དགོས། དམིགས་ཡུལ་ནི་གཏམ་ཁྱད་པར་ཅན་མིན་པར་གནད་ཁེལ་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་ཡིན། རྣམ་ཤེས་ལ་ནང་ནས་བཟོད་བསྲན་བཤད་པ་དང་ཕྱི་ནས་གཟབ་ནན་ཞིབ་འཇུག་འོས།
གནད་བསྡུས།
- རང་ཉམས་དང་ཕྱིའི་བཤད་པ་མཐུན་སྦྱོར་དགོས་པ་ལས་དོན་གཅིག་པར་རང་བཞིན་མི་འཛིན།
- དོ་སྣང་གི་ཤེས་ཡོན་གྱིས་དྲན་པ་དང་། འགྱུར་ཡིག འགྲེལ་བཤད་ནོར་མེད་དུ་མི་བྱེད།
- དབང་རྩའི་སྣང་ཚུལ་རིག་པ་ནི་ཞིབ་འཇུག་ལས་འཆར་ཡིན་པ་ལས་ཕྱི་མོའི་མཚན་ཉིད་ཐག་གཅོད་ཚར་བ་མིན།
ཁུངས་དང་མུ་མཐུད་ཀློག་རྒྱུ།
འབྲེལ་ཐག་ནི་མ་རྩོམ་དཔེ་སྐྲུན་དང་། གཞུང་ཡིག སྡེ་ཚན་གྱི་གཞུང་འབྲེལ་དྲ་ངོས་ལ་སྦྲེལ་ཡོད། ལྟ་ཀློག་དང་བསྐྱར་སྤྱོད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་མི་འདྲ་སྲིད།
- Neurophenomenology: Integrating Subjective Experience and Brain Dynamics in the Neuroscience of Consciousness (2003)Antoine Lutz & Evan Thompson · Journal of Consciousness Studies
རྩོམ་པ་པོས་བཀོད་པའི་ཐབས་ལམ་སྐོར་རྩོམ་ཡིག
- Guiding the study of brain dynamics by using first-person data (2002)Lutz, Lachaux, Martinerie & Varela · PNAS
ཉམས་མྱོང་སྙན་ཞུ་དང་EEG མཉམ་དུ་བཀོལ་བའི་མཐོང་བའི་ལས་ཀའི་མ་རྩོམ་ཞིབ་འཇུག
- Neurophenomenology revisited: second-person methods for the study of human consciousness (2015)Olivares et al. · Frontiers in Psychology
བཅར་འདྲི་དང་གཞན་གྱི་རོགས་རམ་གྱི་ཐབས་ལམ་སྐོར་གླེང་བ།
- Pañcavaggi / Anatta-lakkhana Sutta (SN 22.59), translated by Thanissaro BhikkhuAccess to Insight · Barre Center for Buddhist Studies
པཱ་ལིའི་མ་གཞུང་ཡིན་པ་ལས་ནང་ཆོས་བརྒྱུད་སྲོལ་ཚང་མའི་བསྡུས་དོན་མིན།
Matreya ཡིས་མིས་བཟོས་རིག་ནུས་ཀྱི་རོགས་རམ་དང་བཅས་བསྒྲིགས་པའི་རྩོམ་ཡིག ཕྱི་རོལ་གྱི་ཚན་རིག་མཁས་དབང་གིས་ཞིབ་བཤེར་བྱས་མེད། རང་སྟོབས་ཀྱིས་བརྟག་ཐུབ་ཕྱིར་ཁུངས་བཀོད་ཡོད།
རྩོམ་སྒྲིག་སྲིད་བྱུས། · ནོར་འཁྲུལ་སྙན་ཞུའམ་ཁ་སྣོན་གྲོས་འདོན།
