1. གོ་རྟོགས་དང་། བྱམས་པ། སྙིང་རྗེ་དབྱེ་བ།
མིས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གོ་ཡང་རོགས་མི་བྱེད་སྲིད། མཁོ་བ་མ་ཤེས་པར་འུ་ཐུག་ཚོར་སྲིད། ཚོར་བ་གཅིག་པ་མེད་ཀྱང་གཅེས་སྐྱོང་གིས་བྱ་བ་བྱེད་སྲིད། དེས་ན་ཞིབ་འཇུག་གིས་བརྗོད་གཞི་གསལ་དགོས། ནང་ཆོས་ཐ་སྙད་ལའང་རྒྱབ་ལྗོངས་དགོས། mettā དང་karuṇā གསལ་མ་བཤད་པར་དོན་གཅིག་ཏུ་མི་བྱེད་དགོས། Karaṇīya Mettā Sutta ཡིས་བྱམས་པ་ཀུན་སྤྱོད་དང་སེམས་ཅན་ལ་གཅེས་སྐྱོང་གི་རྒྱ་ཆེའི་རྣམ་གཞག་ནང་འཇོག འདི་པཱ་ལིའི་མ་གཞུང་དཔེ་གཅིག་ཡིན་པ་ལས་ཆོས་བརྒྱུད་ཚང་མའི་མཚན་ཉིད་མིན། [1]
ཁྱད་པར་འདི་ཚོགས་སྒྲིག་ལ་གལ་ཆེ། གཞན་གྱི་དཀའ་ངལ་ལས་ཐང་ཆད་པའི་དང་བླངས་པར་ལས་འགན་བསྒྱུར་བའམ་རོགས་སྐྱོར་སྤྲོད་དགོས་སྲིད་པ་ལས་སྙིང་རྗེ་མི་འདང་བར་ཐག་གཅོད་མི་དགོས། ཐ་སྙད་ཕན་པས་དངོས་སུ་གང་བྱེད་ཐུབ་པ་དང་ཚོགས་ཆུང་གིས་འགན་གང་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ངོས་འཛིན་ལ་ཕན།
2. སྤྱོད་ཚུལ་ཞིབ་འཇུག་གིས་གང་སྟོན་ཐུབ།
Weng དང་ལས་རོགས་ཀྱི་༢༠༡༣ ཞིབ་འཇུག་གིས་དུས་ཐུང་སྙིང་རྗེ་སྦྱོང་བརྡར་དང་བསྐྱར་དཔྱད་སྦྱོང་བརྡར་བསྡུར། ཚོད་ལྟའི་ལས་ཀར་གནོད་འཚེ་ཕོག་མཁན་ལ་དངུལ་བསྐྱར་བགོ་མང་བ་སྙན་ཞུ་དང་འབྲེལ་ཡོད་དབང་རྩའི་ལན་འདེབས་བརྟགས། འདི་སྤྱོད་ཚུལ་རྙེད་དོན་བྱེ་བྲག་ཡིན་པ་ལས་ཀུན་སྤྱོད་རང་གཤིས་ཀྱི་ཚད་འཇལ་ཆ་ཚང་མིན། [2]
ཞིབ་འཇུག་འདིས་རྒྱ་ཆེའི་ཐབས་ལམ་དྲི་བ་སློང་། དོན་གལ་ཆེན་མ་བརླག་པར་གཅེས་སྐྱོང་ཇི་ལྟར་ལྟ་ཐུབ་བམ། དངུལ་ཚད་འཇལ་བདེ་ཡང་ཀུན་སྤྱོད་འཚོ་བར་བཟོད་བསྲན་དང་། དྲང་བདེན། དྲང་གཞག འཛུལ་ཞུགས་མང་དྲགས་པ་སྤོང་བ་ཡང་ཚུད། ལས་ཀ་ཁྱོན་ཆུང་བ་ལ་གང་ཕྱིར་ལུས་པ་བཤད་པ་དགོས། ཚན་རིག་གནད་ཁེལ་ལ་ཚད་མ་འཇལ་བ་མེད་པར་བརྗོད་མི་དགོས་པར་དཔང་རྟགས་ཀྱིས་དངོས་སུ་གང་གླེང་བ་གསལ་དགོས།
- 01ཀུན་སློང་།→
- 02བྱ་སྤྱོད།→
- 03འབྲས་བུ།→
- 04གཅེས་སྐྱོང་།
Matreya ཡི་རྩོམ་སྒྲིག་འགྲེལ་རིས་ཏེ། ཐབས་ལམ་གྱི་དཔེ་མཚོན་ཡིན་པ་ལས་ཚོད་ལྟའི་འབྲས་བུ་མིན།
3. གཅེས་སྐྱོང་ནི་སྡུག་བསྔལ་གཅིག་པ་ཚོར་དགོས་པ་མིན།
Klimecki དང་ལས་རོགས་ཀྱི་༢༠༡༤ ཞིབ་འཇུག་གིས་གོ་རིམ་ལྟར་གཞན་ཚོར་རྟོགས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་སྦྱོང་བརྡར་ཚོར་བའི་སྙན་ཞུ་དང་དབང་རྩའི་པར་ལེན་གྱིས་བརྟགས། འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་སྙན་ཞུ་བྱས། ཇུས་འགོད་དང་སྦྱོང་ཚན་གལ་ཆེ། འབྲས་བུ་ནི་ལས་རིགས་དང་གནས་བབ་ཚང་མའི་ཀུན་ཁྱབ་སློབ་སྟོན་མིན། [3]
མཚན་ཉིད་དྲི་བ་ནི་གཅེས་སྐྱོང་ཇི་ལྟར་མུ་མཐུད་ཐུབ་པ་ཡིན། གཞན་གྱི་ན་ཟུག་ནང་བྱིང་བས་ལས་ཀ་འགོག་སྲིད། བར་ཐག་གིས་ཐག་གཅོད་ལ་ཕན་སྲིད་ཡང་བཏང་སྙོམས་གབ་སྲིད། ཕྱིའི་ཕྱག་རྒྱའམ་རང་གི་བཤད་པ་གང་གིས་ཀྱང་འབྲེལ་བ་ཆ་ཚང་མི་སྟོན། སློབ་གསོའི་སྦྱོང་ཚན་ཞིག་གིས་མཉམ་ཞུགས་པའི་སྙན་ཞུའི་ཚོར་བ་དང་། མཐོང་བའི་བྱ་བ། ཀུན་སློང་འགྲེལ་བཤད་བསྡུར་ཐུབ། ཟིན་ཐོ་འདི་དག་མཐུན་སྲིད་ཀྱང་རང་བཞིན་མི་འཛིན། སྦྱོང་ཚན་དེས་དོན་སྤྱི་གསལ་རུ་གཏོང་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྨན་བཅོས་ཕན་ཡོན་མི་སྒྲུབ།
4. མཐོང་བའི་ནུས་པ་ནི་ཀུན་སྤྱོད་རྩོད་གཞི་ཆ་ཚང་མིན།
བཀོད་ཁྱབ་ཞིག་གིས་ཆ་སྙོམས་དངུལ་རོགས་མང་དུ་བཏང་ན་ས་གནས་ཚང་མར་འཇུག་དགོས་སམ། ནུས་པའི་ཚད་གཅིག་པུས་ཐག་མི་གཅོད། མོས་མཐུན་དང་། གདམ་ག་གཞན། འགན་འཁྲི། ཁུར་པོ་བགོ་ཚུལ་གལ་ཆེ། རོགས་རམ་གྱིས་ལེན་མཁན་ངོ་ཚའམ་དབང་འཛིན་བྱེད་སྲིད།
ནང་པའི་གླེང་རོགས་ཀྱིས་ཀུན་སློང་དང་ཞེན་ཆགས། འབྲས་བུ་འདྲི་སྲིད། མཚན་ཉིད་རིག་པས་རང་དབང་དང་དྲང་བདེན། སྤྱི་ཚོགས་ཞིབ་འཇུག་པས་གཅེས་སྐྱོང་འགྲུབ་རྐྱེན་འདྲི་སྲིད། མཉམ་གྱི་ལས་གཞིས་དྲི་བ་དེ་གྲངས་གཅིག་ནང་བསྡུ་མི་དགོས། ལྟ་ཚུལ་རེས་རང་གི་འབྲེལ་བ་བཤད་དགོས། Matreya ཡིས་“སྙིང་རྗེ”་མི་མཐུན་པ་རང་འགུལ་མཇུག་སྒྲིལ་བའི་ཚིག་ཏུ་མི་སྤྱོད་དགོས། སྐབས་འགར་སུས་རིན་འཇལ་བ་དང་། སུས་གཞན་གྱི་ཚབ་ཐག་གཅོད་པ། སུའི་མི་མཐུན་ཚུལ་མ་ཐོས་པ་སྐོར་དཀའ་བའི་གླེང་མོལ་མུ་མཐུད་དགོས།
5. མཉམ་ཞུགས་པ་ནི་ཐོན་ཁུངས་མིན་པར་གླེང་རོགས་ཡིན།
༡༩༧༩ ལོའི་Belmont Report ཡིས་མིར་གུས་བརྩི་དང་། ཕན་སྒྲུབ། དྲང་བདེན་བཅས་མི་མཉམ་ཞུགས་ཞིབ་འཇུག་གི་ལམ་སྟོན་རྩ་དོན་དུ་ངོས་འཛིན། འདི་ཞིབ་འཇུག་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མ་ཡིག་ཡིན་པ་ལས་རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མའི་དགོས་འདུན་ཚང་མ་བཤད་པ་མིན། [4]
རོགས་བྱེད་འདོད་པ་ནམ་ཡང་ཚད་མེད་ཆོག་མཆན་དུ་མི་འགྲེལ་དགོས། བཙུན་པ་ཞིག་གིས་བླ་མ་ལ་འགན་ཡོད་སྙམ་སྲིད། དང་བླངས་པས་སྤྱི་ཕན་ལས་འཆར་ལ་རེ་བ་སྟོང་འཇོག་འཇིགས་སྲིད། དེས་ན་མོས་མཐུན་གོ་སླ་དང་བསྐྱར་བསམ་ཆོག་པ་ཡིན་དགོས། པར་དང་མིང་། ཉམས་མྱོང་ཁྱད་པར་ཅན་སྤྱིར་སྤྱོད་པར་དྲི་བ་ལོགས་སུ་ཡོད། མི་ཞིག་གིས་ཁས་མ་བླངས་པ་ཁོང་གི་ཆོས་སམ་ཀུན་སྤྱོད་ཐག་གཅོད་དུ་མི་བྱེད་དགོས། ཆ་རྐྱེན་དེ་ལ་དོ་སྣང་བས་རང་མོས་མཉམ་ལས་དང་གོ་གནས་མི་མཉམ་ལས་ཐོབ་པའི་རོགས་རམ་དབྱེ་ཐུབ།
6. གཅེས་སྐྱོང་ལ་ཉིན་རེའི་གོ་རིམ་དགོས།
NIH ཡི་ཀུན་སྤྱོད་ལྡན་ཞིབ་འཇུག་སྐོར་སྤྱི་བཤད་ནང་སྤྱི་ཚོགས་རིན་ཐང་དང་། ཚན་རིག་ཚད་ལྡན། དྲང་གཞག་འདེམས་བསྐོ། རང་ཚུགས་ཞིབ་བཤེར། མོས་མཐུན། མཉམ་ཞུགས་པར་གུས་བརྩི་ཚུད། འདིས་མི་སྒེར་ཀུན་སློང་ཙམ་ལས་ཚོགས་སྒྲིག་ཐག་གཅོད་མཚོན། དངོས་ཀྱི་ལག་ལེན་འཆར་གཞི་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་ཚབ་མིན། [5]
ཚོད་ལྟ་མེད་པའི་དཔེ་མཛོད་ལས་གཞིར་ཡང་དྲི་བ་འདྲ་བ་ཡོང་། འགྱུར་ཡིག་ལས་ཀར་ཁྱོན་དང་མིང་བཀོད་དགོས། སྒེར་གྱི་སྙན་ཞུ་བཏང་བས་སྦྱོང་བརྡར་གཞི་གྲངས་སུ་སྤྱོད་པའི་ཆོག་མཆན་རང་འགུལ་མི་སྤྲོད། མིས་བཟོས་རིག་ནུས་ཀྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་པའི་དུས་བསྲུངས་ཡང་བཅོས་སྒྲིག་གི་ཁུར་པོ་དང་བླངས་པའམ་སྐད་ཡིག་མཁས་པར་སྤོ་སྲིད། སྙིང་རྗེར་གབ་པའི་རིན་འདི་མཐོང་བ་ཚུད། བསམ་འཆར་དང་། བཅོས་སྒྲིག ལས་ཀ་ནས་ཕྱིར་འཐེན། ངོས་འཛིན་བཅས་ཀྱིས་དམིགས་ཡུལ་ལ་ལག་ལེན་དོན་སྤྲོད། དེ་དག་གིས་ཚོགས་སྒྲིག་སྤྱོད་ཚུལ་དང་བརྗོད་པའི་དམིགས་ཡུལ་མཐུན་མིན་བརྟག་ཐུབ།
7. རྒྱ་ཆེའི་རེ་སྨོན་གྱིས་འགལ་བ་ཚང་མ་ཐག་མི་གཅོད།
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གཅེས་སྐྱོང་གིས་རང་གི་ཚོགས་སྡེ་ལས་འདས་པར་དོ་སྣང་སྐྱེད། དེས་ཁེ་ཕན་འགལ་སྐབས་ལན་ཡང་དག་རང་འགུལ་ཐག་མི་གཅོད། སྒོ་ཕྱེ་དཔེ་སྐྲུན་གྱིས་ཀློག་པ་པོར་ཕན་ཡང་ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་མཁན་གྱི་རེ་བ་འགལ་སྲིད། ལག་རྩལ་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ལྟ་ཀློག་རྒྱ་ཆེ་རུ་བཏང་ཡང་ཁོར་ཡུག་གམ་ངལ་རྩོལ་གྱི་རིན་མཐོ་རུ་གཏོང་སྲིད།
རྒྱལ་སྤྱིའི་ལས་ཀར་མིའི་ལ་རྒྱ་དང་། འགན་འཁྲི། སྲོག་ལྡན་འཛམ་གླིང་གི་སྐད་ཆ་མི་འདྲ་ཐུག ཚང་མས་གོ་བའི་ལས་ཀ་དངོས་ནས་མཉམ་ལས་འགོ་འཛུགས་ཐུབ། ཆོག་མཆན་ཡོད་པའི་གཞུང་ཡིག་བསྒྱུར་བའམ་ལུང་ནོར་བཅོས་པ། སློབ་གསོའི་ལྟ་ཀློག་ཡག་ཏུ་གཏོང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཤེས་རིག་བསྒྱུར་བའི་ཁས་ལེན་ཆེན་པོར་བསྡུར་ན་འདི་ཆུང་ཡང་ཕན་ཐོགས་འཐོབ་མཁན་དང་ཚད་བཀག་བཤད་ཐུབ། ཕན་ཡོན་གསལ་མིན་སྐབས་དམིགས་ཡུལ་ཆེན་པོའི་གཏམ་འཐོལ་པ་སྣོན་པ་ལས་དེའི་སྐོར་དྲི་བ་ཕན་ཆེ།
8. Matreya ལ་དྲི་བ།
ཐོག་མའི་ལས་འཆར་གྱིས་ནང་ཆོས་གཞུང་ཡིག་དང་། ཚོད་ལྟའི་རྩོམ། དང་བླངས་ཚོགས་ཆུང་གིས་“སྙིང་རྗེ”་དང་“རོགས་རམ”་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་བསྡུར་ཐུབ། མོས་མཐུན་ཡོད་པར་མ་བརྗོད་སྔོན་ཉམས་མྱོང་དང་། བྱ་བ། ཚད་གཞི་དབྱེ། འདི་གྲོས་འཆར་ལས་ཀ་ཡིན་པ་ལས་སྦྱོང་བརྡར་ནུས་པའི་ཞིབ་འཇུག་ཚར་ཟིན་སྙན་ཐོ་མིན།
ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱང་བརྟག་དགོས། དང་བླངས་པས་རང་གིས་ཁས་བླངས་པའི་ལས་ཀ་གོའམ། ལེགས་སྐྱེས་འབུལ་མཁན་གྱིས་ལས་དོན་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་ཤེས་སམ། རང་གཤིས་ཀྱི་དག་འབུད་མ་དགོས་པར་ཁས་མི་ལེན་ཆོག་གམ། སུས་རྩིས་ལུགས་ནོར་འཁྲུལ་མཐོང་ཞིང་བཅོས་སྒྲིག་གི་མིང་བཀོད་ཐོབ་བམ། ཁས་ལེན་གྱི་ཕན་ཡོན་དང་དངོས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དབྱེ་ཐུབ་བམ། དྲི་བ་དེས་ཉིན་རེའི་གོམས་གཤིས་བསྒྱུར་དགོས་སྲིད། སྙིང་རྗེ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་རང་གི་ཉན་སྟངས་ཀྱང་དཔྱད་རུང་འཇོག་དགོས། ཚན་རིག་དཔྱད་ཞིབ་དང་ནང་ཆོས་ཀུན་སྤྱོད་ནི་འབྲས་བུ་གསལ་བ་དང་གཅེས་སྐྱོང་ལ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་དགག་བརྗོད་དང་ལེན་བྱེད་པར་མཇལ་ཐུབ།
གནད་བསྡུས།
- ལས་ཀ་ལ་གཞི་བཅོལ་བའི་རོགས་རམ་ཚད་འཇལ་གྱིས་སྙིང་རྗེའམ་ཀུན་སྤྱོད་རང་གཤིས་ཚང་མ་མི་མཚོན།
- ཀུན་སློང་བཟང་པོ་ལ་མོས་མཐུན་དང་། འབྲས་བུ། ཐུན་མོང་གི་ཁུར་པོར་དོ་སྣང་དགོས།
- དམིགས་ཡུལ་ནི་སྒྲུབ་ཐུབ་ལས་ཀ་དང་། མིང་བཀོད། ཁས་མི་ལེན་པའི་རང་དབང་ནང་མངོན་དགོས།
ཁུངས་དང་མུ་མཐུད་ཀློག་རྒྱུ།
འབྲེལ་ཐག་ནི་མ་རྩོམ་དཔེ་སྐྲུན་དང་། གཞུང་ཡིག སྡེ་ཚན་གྱི་གཞུང་འབྲེལ་དྲ་ངོས་ལ་སྦྲེལ་ཡོད། ལྟ་ཀློག་དང་བསྐྱར་སྤྱོད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་མི་འདྲ་སྲིད།
- Karaṇīya Mettā Sutta (Sn 1.8), translated by the Amaravati SanghaAccess to Insight · English Sangha Trust
པཱ་ལིའི་མ་གཞུང་འགྱུར་ཡིག ལུང་རིང་པོ་འདྲ་བཤུས་བྱས་མེད།
- Compassion Training Alters Altruism and Neural Responses to Suffering (2013)Weng et al. · Psychological Science
སྦྱོང་བརྡར་དང་ལས་ཀ་ལ་གཞི་བཅོལ་བའི་སྤྱོད་ཚུལ་གྱི་མ་རྩོམ་ཞིབ་འཇུག
- Differential pattern of functional brain plasticity after compassion and empathy training (2014)Klimecki, Leiberg, Ricard & Singer · Social Cognitive and Affective Neuroscience
གོ་རིམ་ལྟར་གྱི་ཇུས་འགོད་འགྲེལ་བཤད་ལ་གལ་ཆེ་བའི་མ་རྩོམ་ཞིབ་འཇུག
- The Belmont Report (1979)U.S. Department of Health and Human Services
ཞིབ་འཇུག་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མ་ཡིག
- Guiding Principles for Ethical ResearchNational Institutes of Health
གཞུང་འབྲེལ་ངོ་སྤྲོད་ཡིན་པ་ལས་ལག་ལེན་འཆར་གཞིའི་ཞིབ་བཤེར་ཚབ་མིན།
Matreya ཡིས་མིས་བཟོས་རིག་ནུས་ཀྱི་རོགས་རམ་དང་བཅས་བསྒྲིགས་པའི་རྩོམ་ཡིག ཕྱི་རོལ་གྱི་ཚན་རིག་མཁས་དབང་གིས་ཞིབ་བཤེར་བྱས་མེད། རང་སྟོབས་ཀྱིས་བརྟག་ཐུབ་ཕྱིར་ཁུངས་བཀོད་ཡོད།
རྩོམ་སྒྲིག་སྲིད་བྱུས། · ནོར་འཁྲུལ་སྙན་ཞུའམ་ཁ་སྣོན་གྲོས་འདོན།
