1. បែងចែកការយល់ចិត្ត មេត្តា និងករុណា
មនុស្សអាចយល់ទុក្ខអ្នកដទៃដោយមិនជួយ មានអារម្មណ៍ធ្ងន់ធ្ងរហួសដោយមិនស្គាល់តម្រូវការ ឬធ្វើដោយការយកចិត្តទុកដាក់ដោយមិនចែកអារម្មណ៍ដូចគ្នា។ ដូច្នេះ ការសិក្សាត្រូវបញ្ជាក់ប្រធានបទរបស់ខ្លួន។ ពាក្យព្រះពុទ្ធសាសនាក៏ត្រូវការបរិបទ៖ mettā និង karuṇā មិនគួរត្រូវបានចាត់ជាគំនិតតែមួយដោយមិនបញ្ជាក់។ ករណីយមេត្តសូត្រដាក់មេត្តាក្នុងការពិពណ៌នាទូលំទូលាយអំពីការប្រព្រឹត្ត និងការយកចិត្តទុកដាក់សត្វទាំងឡាយ។ វាជាឧទាហរណ៍បាលីប្រភពដើមមួយ មិនមែននិយមន័យសម្រាប់គ្រប់និកាយទេ។ [1]
ភាពខុសគ្នាទាំងនេះសំខាន់ចំពោះស្ថាប័ន។ អ្នកស្ម័គ្រចិត្តដែលអស់កម្លាំងដោយការលំបាកអ្នកដទៃ អាចត្រូវការបន្ទុកការងារផ្សេង ឬជំនួយគាំទ្រ ជាជាងការវិនិច្ឆ័យថាមានករុណាមិនគ្រប់គ្រាន់។ វាក្យសព្ទមានប្រយោជន៍ជួយសម្គាល់អ្វីដែលពិតជាអាចធ្វើបាន និងការទទួលខុសត្រូវណាដែលក្រុមអាចបំពេញ។
2. អ្វីដែលការសិក្សាអាកប្បកិរិយាអាចបង្ហាញ
ការសិក្សាឆ្នាំ២០១៣របស់ Weng និងសហការី ប្រៀបធៀបការហ្វឹកហាត់ករុណារយៈពេលខ្លី ជាមួយការហ្វឹកហាត់បកស្រាយស្ថានភាពឡើងវិញ។ វារាយការណ៍ការបែងចែកប្រាក់ឡើងវិញច្រើនជាងមុនទៅជនរងគ្រោះក្នុងកិច្ចការពិសោធន៍ និងសិក្សាការឆ្លើយតបប្រសាទពាក់ព័ន្ធ។ នេះជាលទ្ធផលអាកប្បកិរិយាជាក់លាក់ មិនមែនរង្វាស់ពេញលេញនៃអត្តចរិតសីលធម៌ទេ។ [2]
ការសិក្សានេះលើកសំណួរវិធីសាស្ត្រទូលំទូលាយ៖ តើការយកចិត្តទុកដាក់អាចក្លាយជាអ្វីដែលសង្កេតបាន ដោយមិនបាត់បង់ន័យសំខាន់ៗយ៉ាងណា? ប្រាក់ងាយវាស់ ប៉ុន្តែជីវិតសីលធម៌ក៏មានការអត់ធ្មត់ ភាពស្មោះត្រង់ យុត្តិធម៌ និងការមិនជ្រៀតជ្រែករំខាន។ កិច្ចការវិសាលភាពតូចគួរមានការពិពណ៌នាអ្វីដែលនៅក្រៅវា។ ភាពច្បាស់លាស់វិទ្យាសាស្ត្រមិនទាមទារឱ្យប្រកាសថាអ្វីមិនបានវាស់គ្មានពិតទេ។ វាទាមទារឱ្យបញ្ជាក់ថាភស្តុតាងពិតជាឆ្លើយអំពីអ្វី។
- 01ចេតនា→
- 02សកម្មភាព→
- 03ផលវិបាក→
- 04ការយកចិត្តទុកដាក់
គំនូសតាងនិពន្ធរបស់ Matreya៖ រូបបង្ហាញពីវិធីសាស្ត្រ មិនមែនជាលទ្ធផលពិសោធន៍ទេ។
3. ការយកចិត្តទុកដាក់មិនចាំបាច់មានទុក្ខដូចគ្នា
ការសិក្សាឆ្នាំ២០១៤របស់ Klimecki និងសហការី ពិនិត្យការហ្វឹកហាត់យល់អារម្មណ៍អ្នកដទៃ រួចហ្វឹកហាត់ករុណាតាមលំដាប់ ដោយប្រើរបាយការណ៍អារម្មណ៍ និងរូបភាពប្រព័ន្ធប្រសាទ។ វារាយការណ៍លំនាំប្រែប្រួលខុសគ្នា។ ការរចនា និងលំហាត់របស់វាសំខាន់។ លទ្ធផលមិនមែនជាវេជ្ជបញ្ជាជាសកលសម្រាប់គ្រប់វិជ្ជាជីវៈ ឬស្ថានភាពទេ។ [3]
សំណួរទស្សនវិជ្ជាគឺរបៀបរក្សាការយកចិត្តទុកដាក់ឱ្យចីរភាព។ ការជ្រមុជក្នុងការឈឺចាប់អ្នកដទៃអាចរារាំងសកម្មភាព ខណៈចម្ងាយអាចគាំទ្រការវិនិច្ឆ័យ ឬលាក់ភាពព្រងើយកន្តើយ។ ទាំងកាយវិការខាងក្រៅ និងការពិពណ៌នាខ្លួនឯង មិនបង្ហាញទំនាក់ទំនងទាំងមូលទេ។ លំហាត់អប់រំអាចប្រៀបធៀបអារម្មណ៍ដែលអ្នកចូលរួមរាយការណ៍ សកម្មភាពដែលឃើញ និងការបកស្រាយចេតនា។ កំណត់ត្រាទាំងនេះអាចស្របគ្នា ប៉ុន្តែមិនគួរសន្មត។ លំហាត់បែបនេះកែលម្អភាពច្បាស់នៃគំនិត ដោយមិនបញ្ជាក់អត្ថប្រយោជន៍ព្យាបាលដោយខ្លួនវា។
4. ឥទ្ធិពលដែលសង្កេតបានមិនមែនអំណះអំណាងសីលធម៌ពេញលេញ
បើការណែនាំមួយបង្កើនការជួយប្រាក់ជាមធ្យម តើគួរយកវាទៅប្រើគ្រប់ទីកន្លែងឬទេ? ទំហំឥទ្ធិពលតែប៉ុណ្ណោះមិនអាចសម្រេច។ ការយល់ព្រម ជម្រើស កាតព្វកិច្ច និងការបែងចែកបន្ទុក មានសារៈសំខាន់។ ការជួយក៏អាចធ្វើឱ្យអ្នកទទួលអាម៉ាស់ ឬត្រូវគ្រប់គ្រង។
ដៃគូសន្ទនាព្រះពុទ្ធសាសនាអាចសួរអំពីចេតនា ឧបាទាន និងផលវិបាក។ អ្នកទស្សនវិជ្ជាសួរអំពីស្វ័យសម្រេច និងយុត្តិធម៌។ អ្នកស្រាវជ្រាវសង្គមសួរអំពីលក្ខខណ្ឌដែលអនុញ្ញាតការយកចិត្តទុកដាក់។ គម្រោងរួមមិនចាំបាច់បង្រួមសំណួរទាំងនោះទៅចំនួនមួយទេ។ ទស្សនៈនីមួយៗគួរពន្យល់ភាពពាក់ព័ន្ធរបស់ខ្លួន។ Matreya មិនគួរប្រើ «ករុណា» ជាពាក្យដែលបញ្ចប់ការខ្វែងគំនិតដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ ពេលខ្លះ ការយកចិត្តទុកដាក់ទាមទារឱ្យបន្តពិភាក្សាលំបាកថានរណាទទួលបន្ទុក នរណាសម្រេចជំនួសអ្នកដទៃ និងការមិនយល់ស្របរបស់នរណាមិនទាន់បានស្តាប់។
5. អ្នកចូលរួមជាដៃគូសន្ទនា មិនមែនធនធាន
របាយការណ៍ Belmont ឆ្នាំ១៩៧៩ កំណត់ការគោរពបុគ្គល ការធ្វើប្រយោជន៍ និងយុត្តិធម៌ ជាគោលការណ៍ណែនាំការស្រាវជ្រាវលើមនុស្ស។ វាជាឯកសារប្រភពដើមប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងសីលធម៌ស្រាវជ្រាវ មិនមែនការពិពណ៌នាគ្រប់តម្រូវការក្នុងគ្រប់ប្រទេសទេ។ [4]
ឆន្ទៈជួយមិនគួរត្រូវបកស្រាយជាការអនុញ្ញាតគ្មានដែនកំណត់ឡើយ។ ព្រះសង្ឃអាចមានអារម្មណ៍កាតព្វកិច្ចចំពោះគ្រូ។ អ្នកស្ម័គ្រចិត្តអាចខ្លាចធ្វើឱ្យគំនិតផ្តួចផ្តើមដើម្បីប្រយោជន៍រួមខកចិត្ត។ ដូច្នេះ ការយល់ព្រមត្រូវអាចយល់បាន និងបើកចំហឱ្យពិចារណាឡើងវិញ។ ការប្រើរូបថត ឈ្មោះ ឬបទពិសោធន៍មិនធម្មតាជាសាធារណៈ លើកសំណួរដាច់ដោយឡែក។ ការបដិសេធមិនគួរក្លាយជាការវិនិច្ឆ័យផ្លូវចិត្តវិញ្ញាណ ឬសីលធម៌លើបុគ្គលនោះទេ។ ការយកចិត្តទុកដាក់លក្ខខណ្ឌទាំងនេះ បែងចែកកិច្ចសហការដែលផ្តល់ដោយសេរី ចេញពីជំនួយដែលទទួលតាមឋានៈមិនស្មើគ្នា។
6. ការយកចិត្តទុកដាក់ត្រូវការនីតិវិធីប្រចាំថ្ងៃ
សេចក្តីពិពណ៌នាសាធារណៈរបស់ NIH អំពីការស្រាវជ្រាវប្រកបដោយសីលធម៌ រួមមានតម្លៃសង្គម សុពលភាពវិទ្យាសាស្ត្រ ការជ្រើសដោយយុត្តិធម៌ ការវាយតម្លៃឯករាជ្យ ការយល់ព្រម និងការគោរពអ្នកចូលរួម។ នេះសង្កត់ធ្ងន់សេចក្តីសម្រេចរបស់អង្គការ ជាជាងចេតនាបុគ្គលតែប៉ុណ្ណោះ។ វាមិនជំនួសការវាយតម្លៃពិធីការពិតប្រាកដទេ។ [5]
សំណួរស្រដៀងគ្នាកើតឡើងក្នុងគម្រោងបណ្ណាល័យដែលគ្មានពិសោធន៍។ កិច្ចការបកប្រែត្រូវការវិសាលភាព និងការទទួលស្គាល់។ រឿងផ្ទាល់ខ្លួនដែលបានផ្ញើមិនមែនការអនុញ្ញាតដោយស្វ័យប្រវត្តិឱ្យប្រើជាទិន្នន័យបណ្តុះបណ្តាលទេ។ បញ្ញាសិប្បនិម្មិតអាចសន្សំពេលអ្នកកែសម្រួល ខណៈផ្ទេរការកែកំហុសទៅអ្នកស្ម័គ្រចិត្ត ឬអ្នកជំនាញភាសា។ ករុណារួមបញ្ចូលការសម្គាល់តម្លៃលាក់កំបាំងទាំងនេះ។ មតិកែលម្អ ការកែតម្រូវ ការដកខ្លួនពីកិច្ចការ និងការទទួលស្គាល់ ផ្តល់ខ្លឹមសារជាក់ស្តែងដល់បេសកកម្ម។ វាធ្វើឱ្យអាចពិនិត្យថាការប្រព្រឹត្តស្ថាប័នស្របនឹងគោលបំណងដែលបានប្រកាសឬទេ។
7. សេចក្តីប្រាថ្នាទូលំទូលាយមិនសម្រេចគ្រប់ជម្លោះ
ការយកចិត្តទុកដាក់សត្វមានជីវិតទាំងអស់ ពង្រីកការយកចិត្តទុកដាក់លើសសហគមន៍ផ្ទាល់។ វាមិនកំណត់ដោយស្វ័យប្រវត្តិនូវការឆ្លើយតបត្រឹមត្រូវ ពេលផលប្រយោជន៍ប៉ះទង្គិច។ ការបោះពុម្ពបើកចំហអាចផ្តល់ប្រយោជន៍អ្នកអាន ខណៈរំលោភការរំពឹងអ្នករួមចំណែក។ ឧបករណ៍បច្ចេកទេសអាចពង្រីកការចូលប្រើ ខណៈបង្កើនបន្ទុកបរិស្ថាន ឬការងារ។
ការងារអន្តរជាតិក៏ជួបភាសាផ្សេងៗសម្រាប់សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ កាតព្វកិច្ច និងពិភពមានជីវិត។ កិច្ចសហការអាចចាប់ផ្តើមពីកិច្ចការជាក់ស្តែងដែលគ្រប់គ្នាយល់៖ បកប្រែគម្ពីរដែលមានការអនុញ្ញាត កែសម្រង់យោងខុស ឬកែលម្អការចូលដល់ការអប់រំ។ សកម្មភាពបែបនេះតូចបើប្រៀបនឹងសន្យាបម្លែងអរិយធម៌ ប៉ុន្តែអាចពិពណ៌នាអ្នកទទួលផល និងដែនកំណត់របស់វាបាន។ ពេលប្រយោជន៍មិនច្បាស់ ការសួរអំពីវាមានប្រយោជន៍ជាងការបន្ថែមសេចក្តីប្រកាសបេសកកម្មធំមួយទៀត។
8. សំណួរសម្រាប់ Matreya
កម្មវិធីដំបូងអាចប្រៀបធៀបរបៀបដែលគម្ពីរព្រះពុទ្ធសាសនា អត្ថបទពិសោធន៍ និងក្រុមអ្នកស្ម័គ្រចិត្ត ប្រើពាក្យ «ករុណា» និង «ជួយ»។ វានឹងបែងចែកបទពិសោធន៍ សកម្មភាព និងបទដ្ឋាន មុនអះអាងថាយល់ស្របគ្នា។ នេះជាការងារដែលបានស្នើ មិនមែនរបាយការណ៍ស្រាវជ្រាវដែលបានបញ្ចប់អំពីប្រសិទ្ធភាពហ្វឹកហាត់ទេ។
វិទ្យាស្ថានក៏គួរពិនិត្យខ្លួនឯង។ តើអ្នកស្ម័គ្រចិត្តយល់កិច្ចការដែលខ្លួនទទួលទេ? តើអ្នករួមចំណែកដឹងថាស្នាដៃនឹងប្រើយ៉ាងណា? តើមនុស្សអាចបដិសេធដោយមិនចាំបាច់ការពារអត្តចរិតរបស់ខ្លួនទេ? តើនរណាសម្គាល់កំហុសក្បួនដោះស្រាយ និងទទួលការទទួលស្គាល់ចំពោះការកែ? តើប្រយោជន៍ដែលសន្យាអាចបែងចែកពីប្រយោជន៍ពិតបានទេ? សំណួរទាំងនេះអាចទាមទារការប្តូរទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃ។ វិទ្យាស្ថានដែលសិក្សាករុណាគួរធ្វើឱ្យការស្តាប់របស់ខ្លួនបើកចំហឱ្យវាយតម្លៃ។ ការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រ និងសីលធម៌ព្រះពុទ្ធសាសនា អាចជួបគ្នាក្នុងការបំភ្លឺផលវិបាក និងធ្វើឱ្យការយកចិត្តទុកដាក់ទទួលការរិះគន់មានហេតុផល។
ចំណុចសំខាន់
- រង្វាស់ការជួយតាមកិច្ចការមួយមិនគ្របដណ្តប់ករុណា ឬអត្តចរិតសីលធម៌ទាំងមូលទេ។
- ចេតនាល្អត្រូវការយកចិត្តទុកដាក់ការយល់ព្រម ផលវិបាក និងបន្ទុករួម។
- បេសកកម្មគួរបង្ហាញក្នុងកិច្ចការដែលអាចគ្រប់គ្រងបាន ការទទួលស្គាល់ និងលទ្ធភាពបដិសេធ។
ប្រភព និងឯកសារអានបន្ថែម
តំណភ្ជាប់នាំទៅស្នាដៃបោះពុម្ពដើម គម្ពីរ ឬទំព័រផ្លូវការរបស់ស្ថាប័ន។ លក្ខខណ្ឌចូលអាន និងប្រើប្រាស់ឡើងវិញអាចខុសគ្នា។
- Karaṇīya Mettā Sutta (Sn 1.8), translated by the Amaravati SanghaAccess to Insight · English Sangha Trust
ព្រះសូត្របាលីប្រភពដើមជាការបកប្រែ។ មិនបានចម្លងសម្រង់វែងៗទេ។
- Compassion Training Alters Altruism and Neural Responses to Suffering (2013)Weng et al. · Psychological Science
ការសិក្សាដើមអំពីការហ្វឹកហាត់ និងអាកប្បកិរិយាតាមកិច្ចការ។
- Differential pattern of functional brain plasticity after compassion and empathy training (2014)Klimecki, Leiberg, Ricard & Singer · Social Cognitive and Affective Neuroscience
ការសិក្សាដើមដែលលំដាប់នៃការរចនាមានសារៈសំខាន់ចំពោះការបកស្រាយ។
- The Belmont Report (1979)U.S. Department of Health and Human Services
ឯកសារប្រភពដើមប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងសីលធម៌ស្រាវជ្រាវ។
- Guiding Principles for Ethical ResearchNational Institutes of Health
សេចក្តីណែនាំផ្លូវការ មិនជំនួសការវាយតម្លៃពិធីការស្រាវជ្រាវទេ។
អត្ថបទនិពន្ធរបស់ Matreya ដែលរៀបចំដោយមានជំនួយពីបញ្ញាសិប្បនិម្មិត។ វាមិនទាន់បានឆ្លងការវាយតម្លៃវិទ្យាសាស្ត្រពីអ្នកជំនាញខាងក្រៅទេ។ ប្រភពត្រូវបានផ្តល់ដើម្បីអាចផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយឯករាជ្យ។
គោលនយោបាយនិពន្ធ · រាយការណ៍កំហុស ឬស្នើការបន្ថែម
