चतुर्दशो दलाई लामः · २००५
एकस्मिन् परमाणौ विश्वम्
The Universe in a Single Atom: The Convergence of Science and Spirituality
अयं परिचयात्मकः समीक्षालेखः सम्पूर्णग्रन्थस्य न, प्रकाशकस्य सार्वजनिकम् उद्धरणम् आश्रित्य रचितः। आङ्ग्लमूलग्रन्थः २००५ तमे वर्षे प्रकाशितः। [1] [2]
उद्धरणे दलाई लामः पृच्छति—अनुभवाधारितम् अन्वेषणं ध्यानपरम्पराश्च जगद्विषयकसंवादे कथं साहाय्यं कुर्युः। ज्ञानस्य उपयोगे करुणा नीतिश्च कथं मार्गदर्शनं कुर्याताम् इति च पृच्छति। [1]
लेखकः वैज्ञानिकपद्धतिं—मापनं प्रयोगान् स्वतन्त्रं सत्यापनं च—"केवलं जडमेव अस्ति" इति दार्शनिकप्रतिज्ञायाः पृथक् करोति। सः उत्तरां प्रतिज्ञां दार्शनिकपक्षरूपेण प्रश्नयति, विज्ञानं च जगद्बोधस्य समर्थं साधनं मत्वा आदरति। इदं लेखकस्य तर्कमात्रम्; जडवादस्य वैज्ञानिकं खण्डनं न। [1]
व्यावहारिकः प्रश्नः—प्रौद्योगिकीं विचारयन् कानि कथनानि परीक्षितुं शक्यन्ते, के विकल्पाः मानवमूल्येषु आश्रिताः? संवादेन बौद्धोपदेशाः वैज्ञानिकसिद्धान्ताश्च समानाः इति न सिध्यति।